Türkiye Bankacılık Sistemi1


e.ogren-sen.com > Ekonomi > Evraklar




Türkiye Bankacılık Sistemi1
Mart 2015”
Gelişmiş ülkelerdeki makroekonomi politikaları ayrışması küresel ekonomi üzerinde etkili olmaya devam etmiştir. Gelişmekte olan ülkelere fon akımları dalgalı bir seyir izlerken, para birimlerindeki oynaklık da etkili olmuştur. Türkiye ekonomisinde de yavaş büyüme ile birlikte, enflasyonda kur ve gıda fiyatları kaynaklı baskılar sürmüştür. Bankacılık sektöründe karlılık oranları düşük kalmaya devam etmiştir. Bireysel kredilerdeki düşüş trendi ivme kaybetmiş, kurumsal krediler ise yüksek oranlı büyümüştür.
1. Genel Değerlendirme
Gelişmiş ülkelerdeki ayrışan para politikaları gelişmekte olan ülkelerde oynaklığa neden olmaktadır.
Gelişmiş ülkelerin büyüme performanslarındaki ve enflasyon görünümlerindeki farklılıklar beraberinde para politikasında da ayrışmayı getirmektedir. ABD’de 2015 yılının ilk aylarında işgücü piyasasında toparlanmaya ve ekonomik canlanmaya işaret eden verilerin ardından ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 2015 yılı içerisinde beklenenden daha erken faiz artırımına gidebileceği beklentileri güçlenmiştir. Ancak, Mart ayındaki verilerin güçlenmeyi desteklememesi bu beklentileri zayıflatmıştır.
Avrupa’da ise belirgin bir büyüme işaretinin gelmemesi ile birlikte Avrupa Merkez Bankası (ECB) negatif borç alma faizi uygulamaya başlamış ve varlık alım programını genişleterek sürdürmüştür. Parasal genişlemenin devam etmesi ve enflasyon beklentilerinin düşük kalmaya devam etmesi Avrupa’da faiz oranlarının tarihi dip seviyelerde kalmasına neden olmuştur.
Gelişmiş ülkelerdeki politika ayrışması gelişmekte olan ülkelere fon akımlarında da oynaklığa neden olmuştur. Yılın ilk çeyreğinde gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışı yaşanması ile söz konusu ülkelerin para birimleri değer kaybetmiştir. Mart ayı Fed para politikası kurulu toplantısı ardından yayımlanan tutanakların faiz artırım sürecinin ötelenebileceği beklentilerini güçlendirmesiyle gelişmekte olan ülkelere fon akımının bir miktar dengelenmesini sağlamıştır.
Başta petrol olmak üzere emtia fiyatlarında yaşanan düşüş gelişmiş ülkelerde politika tercihlerini, gelişmekte olan ülkelerde ise makro ekonomik dengeleri etkilemeye devam etmiştir. Düşen petrol fiyatları enerjide dış bağımlılığı yüksek olan ülkelerde enflasyon ve cari işlemler dengeleri açısından olumlu katkı sağlamıştır.
Türkiye ekonomisinde 2014 yılı büyümesi bir önceki yıla göre yavaşlayarak yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşmiştir. Zayıf yurtdışı ekonomik görünüme karşın net dış ticaret büyümeye olumlu katkı sağlarken, yatırımlar zayıf kalmaya devam etmiştir. 2015 yılı ilk çeyreğine ilişkin öncül büyüme verileri karışık bir görünüm sergilemektedir. Sanayi üretiminde özellikle otomotiv sanayii kaynaklı olmak üzere bir canlanma görülürken, güven endeksleri gerilemiştir.

Merkez Bankası politika faizinde ölçülü indirime giderken, sıkı likidite politikasını sürdürmüştür.
Merkez Bankası 2015 yılının ilk çeyreğinde ölçülü bir faiz indirimine giderken, getiri eğrisini yatay tutarak sıkı likidite politikasını sürdürmüştür. Petrol fiyatlarındaki düşüşe karşın, kurdaki gelişmeler ve gıda fiyatlarının yarattığı baskı ile enflasyon görünümünde beklenen baz etkisi kaynaklı düşüşün gerçekleşmemesi para politikasındaki sıkı duruşun sürmesine neden olmuştur.
Politika faiz oranı Ocak ayında 50, Şubat ayında ise 25 baz puan indirilmiştir.
Buna ek olarak, döviz kurlarındaki oynaklığın etkili olmaya devam etmesi nedeniyle Merkez Bankası döviz likiditesine ihracat reeskont kredileri kanalıyla destekleyici bir politika uygulamıştır.
Yılın ilk çeyreğinde bankacılık sektörü kredilerinde artış yaşanmıştır.
Alınan önlemlerin etkisiyle yıllık büyüme hızı yüzde 10’un altına gerileyen bireysel krediler 2015 yılının ilk çeyreğinde kısmen canlanmıştır. Bireysel krediler içerisinde kredi kartları yıllık bazda gerilemeye devam ederken, konut kredileri yüzde 17’lik büyüme ile en hızlı artan kalem olmuştur.
2014 yılında alınan makro ihtiyati tedbirlerin etkisiyle karlılığı düşen bankacılık sektöründe 2015 yılının ilk çeyreğinde öz kaynak karlılığı hafifçe artmış ancak geçen yılın aynı dönemine göre düşük kalmıştır. Kredi stokundaki büyümeyle birlikte baz etkisi karlılıktaki artışta etkili olmuştur. Yılın ilk çeyreğinde kar hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 artmıştır. Yıllık bazda değerlendirildiğinde kar hacmindeki artış ise yüzde 16 seviyesinde gerçekleşmiştir. Yıllık bazda ortalama2 özkaynak karlılığı Mart 2015’te yüzde 12,2, ortalama aktif karlılığı ise yüzde 1,4 seviyesinde gerçekleşmiştir. Katılım bankaları da dahil edildiğinde tüm sektörün ortalama öz kaynak karlılığı yüzde 11,5 olmuştur.
Bankacılık sektörünün mevduat dışı kaynaklarındaki yüksek oranlı büyüme yılın ilk çeyreğinde de devam etmiştir. Yıllık bazda yüzde 59,5 artan bankalar tarafından ihraç edilen menkul kıymetler 98 milyar TL’ye ulaşmıştır.
Bankacılık sektörünün sermaye yeterlilik rasyosu yüzde 15,5 seviyesinde gerçekleşmiştir.
2. Bilanço Gelişmeleri
Bilanço toplamı, Mart 2015 itibariyle, geçen yılın aynı dönemine göre TL bazında yüzde 18,5 oranında büyüyerek 2.018 milyar TL (771 milyar dolar) olmuştur.
Mart 2014’e kıyasla, toplam aktifler mevduat ve kalkınma ve yatırım bankalarında yüzde 19 oranında artmıştır.
Mart 2015 itibariyle, geçen yılın aynı dönemine göre, toplam aktifler içinde kamu bankalarının payı değişmeyerek yüzde 30 seviyesinde kalırken, özel bankaların payı yüzde 50 olmuştur. Yabancı bankaların payı ise 15 olarak gerçekleşmiştir. Kredi stoku içinde, kamu bankalarının payı bir puan artarak yüzde 29’a yükselirken, özel bankaların payı bir puanlık düşüş ile yüzde 50 olmuştur. Mevduat tarafında ise tersi bir tablo yaşanmış ve kamu bankalarının payı düşerken, özel bankaların artmıştır.
Son dönemde alınan kamusal tedbirler nedeniyle başta bireysel krediler olmak üzere, büyüme hızı yavaşlayan krediler 2015 yılının ilk çeyreğinde bir miktar artmıştır. Kredi stoku büyüme hızı Mart 2015 itibariyle yüzde 23 seviyesinde gerçekleşmiştir.
Toplam Aktifler (Milyar dolar ve gsyih’ya oran)


Kredilerin toplam aktiflere oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre 2 puan artarak yüzde 64 olmuştur. Mevduatın krediye dönüşme oranı, Mart 2014’e göre 5 puan artarak yüzde 115’e yükselmiştir. Mart 2015 itibariyle, bu oran kamu bankalarında yüzde 103, özel ve yabancı sermayeli bankalarda yüzde 112 olmuştur3.
Takipteki krediler 2015 yılının ilk çeyreğinde de düşük düzeyde seyretmeye devam etmiştir. Takipteki kredilerin toplam kredilere oranı yılın ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre bir değişim göstermemiş ve yüzde 2,7 seviyesinde gerçekleşmiştir. Aynı dönemde, özel karşılıkların takipteki kredileri karşılama oranı yüzde 74 olmuştur.
Toplam mevduatın toplam aktiflere oranı, geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla değişmeyerek yüzde 56 olmuştur. Mevduat dışı kaynakların toplam aktiflere oranı ise 2013 yılı Mart ayına göre 2 puan artış ile yüzde 26 olmuştur.
Mevduatlar içinde TL tasarruf mevduatlarının payı bir önceki yılın aynı ayına göre 1 puan azalma ile yüzde 34’e düşerken, TL’deki değer kaybının etkisiyle döviz tevdiat hesaplarının payı 1 puan artış ile yüzde 37’ye yükselmiştir.
Özkaynakların yıllık büyümesi yüzde 17 ile toplam varlıkların büyümesinin bir miktar altında kalmıştır. Mart 2015 itibariyle 226 milyar TL (86 milyar dolar) olarak gerçekleşen özkaynakların toplam pasifler içindeki payı yüze 11 olmuştur.
2015 yılının ilk çeyreğinde bankacılık sektörünün faiz gelirleri yüzde 15, faiz giderleri yüzde 12 oranında artmıştır. Buna bağlı olarak, net faiz gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre TL bazında yüzde 18 oranında artmış ancak dolar bazında yüzde 3 gerilemiştir. Bankacılık sektörünün net ücret komisyon gelirlerindeki yıllık artış ise yüzde 14 olmuştur.
Kar hacmi, yılın ilk üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre TL bazında yüzde 16 oranında artmış ve 6,5 milyar TL seviyesinde gerçekleşmiştir.

Yıllık bazda karlılık Mart 2014’e göre yüzde 14 artarken, ortalama özkaynak karlılığı Mart 2015 itibariyle yüzde 12,2 olmuştur. Söz konusu dönemde ortalama aktif karlılığı ise yüzde 1,4 seviyesinde gerçekleşmiştir.
YP aktiflerin TL karşılığının toplam aktifler içindeki payı 2015 yılının ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı ayına göre 2 puanlık artış ile yüzde 36; YP pasiflerin TL karşılığının toplam pasifler içindeki payı ise yine 2 puan artış ile yüzde 44 düzeyinde gerçekleşmiştir.
Toplam aktiflerin yüzde 50’si, kaynakların ise yüzde 77’si 1 yıldan daha kısa vadelidir. 5 yıl ve üzerindeki kalemlerin aktif içindeki payı yüzde 16 seviyesinde iken, bu kalemin toplam pasifler içindeki payı yüzde 4 seviyesindedir.
3. Genel bilgiler
Mart 2015 itibariyle faaliyet gösteren banka sayısı 45 tanedir. Bir önceki yılın aynı ayına göre şube sayısı 181 adet artarak 11.233’e yükselmiştir. Personel sayısı ise 3.146 kişi artarak 201.217’ye yükselmiştir.
Aralık 2014 itibariyle, ilk beş bankanın toplam aktifler içindeki payı yüzde 58, mevduat içindeki payı yüzde 59 ve krediler içindeki payı ise yüzde 56 düzeyinde gerçekleşmiştir. İlk on bankanın toplam aktifler içindeki payı yüzde 85, mevduat içindeki payı yüzde 89 düzeyinde gerçekleşmiştir. Krediler içindeki payı ise yüzde 85 olmuştur.


1 Mevduat bankalarıyla kalkınma ve yatırım bankalarını (KYB) kapsamaktadır.

2 Dönem başı ve dönem sonu ortalamasıdır.

3 Sektör ile banka grupları arasında kredi/mevduat oranındaki farklılıklar, mevduat toplamayan kalkınma ve yatırım bankalarının kredilerinden kaynaklanmaktadır.



TBB/İstatistiki Raporlar/Üç Aylık Bankacılık Sektörü Bilgileri/Mart 2015

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconTürkiye Bankacılık Sistemi1

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconTürkiye Bankacılık Sistemi1

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconBankacılık ve Finansal Kurumlar Komisyonu

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconTürk Bankacılık Sisteminin İncelenmesi

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconOcak 2002 Aydan Aydın Bankacılık ve Araştırma Grubu

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconÜlkede yapılan ekonomik düzenlemeler Azerbaycan bankacılık sektörünün de

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconKibris’ta bankalarin ortaya çikişI, geliŞİMİ ve güNÜMÜz bankacilik...

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconBankacilik anabiLİm dali merkez bankasinda kur risk yönetiMİ TÜrev...

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconII. geleneksel finans sempozyumu türk bankaciliğinin yeni Dİnamikleri...

Türkiye Bankacılık Sistemi1 iconOkan Üniversitesi Tuzla Kampüsü, İİBF, Bankacılık ve Finans Bölümü, 34959, Tuzla/İstanbul


Ekonomi




© 2000-2018
kişileri
e.ogren-sen.com