E – ÖĞrenme süREÇlerinde açik kodlu yazilimlarin kullanilmasi


e.ogren-sen.com > Ekonomi > Evraklar
E – ÖĞRENME SÜREÇLERİNDE AÇIK KODLU YAZILIMLARIN KULLANILMASI
Öğr. Gör. Dr. M. Emin Mutlu*

Öğr. Gör. Salih Gümüş*

Öğr. Gör. Can Güler*


ÖZET

Günümüzde e-öğrenme, taşıdığı eğitsel potansiyel nedeniyle giderek artan oranda yükseköğretim kurumlarında ilgi görmeye başlamıştır. E-öğrenmede tasarım, gerçekleştirme ve uygulama süreçlerinin maliyeti geleneksel öğrenme ortamlarına göre daha yüksektir. Bu maliyetin önemli bir bölümü içerik üretiminin yaratıcı çalışma ağırlıklı olmasından dolayı işgücü maliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Diğer önemli maliyet bileşeni ise kullanılan yazılımların edinme maliyetidir. Yüksek maliyetler e-öğrenmeye yönelik ilginin aynı oranda uygulamaya dönüşmesini engellemektedir.

E-öğrenme süreçlerinde maliyetleri düşürmenin en etkili yöntemlerinden birisi açık kodlu yazılımların kullanılmasıdır. E-öğrenme projelerinin tasarımı, gerçekleştirilmesi ve uygulanması süreçlerinin her aşamasında ihtiyaç duyulan yazılımların her birisi için açık kaynak kodlu ya da ücretsiz bir çok yazılım bulmak olanaklıdır. Bu çalışmada; e-öğrenme tasarımında, içerik yönetiminde ve sunucularda kullanılabilecek açık kodlu ya da ücretsiz dağıtılan yazılım çeşitleri incelenmekte ve değerlendirilmektedir.
Anahtar sözcükler : E-öğrenme, açık kodlu yazılım, internet destekli eğitim

AÇIK KAYNAK KODLU YAZILIM VE GELİŞİMİ

Hızla gelişen teknoloji sayesinde bilgiye ulaşım imkanı kolaylaşmıştı. Bilginin ulaşılabilir olması bilgi teknolojisinin hızla gelişmesine olanak tanımıştır. Bilgisayar teknolojileri bilginin çoğalmasını, geliştirilmesini, paylaşılmasını ve kolay iletimini sağlayan en büyük teknolojidir.

Ancak bunun bu kadar kolay olması herkes tarafından kabul edilebilir görünmemektedir. Bunun sonucu matbaa ile ortaya yani seri üretim için gerçekleştirilen yüksek hacimli kopyalama teknolojisi ile bilgiyi üretenin haklarının korunması için telif sistemi ortaya çıkmıştır. Telif sistemi başka bir deyişle kopyalama hakkı yazılım ürünlerinin sahipleri olduğunu belirtir ki, bu sahiplerin çoğu söz konusu yazılımların potansiyel faydalarını kamuoyu aleyhinde kısıtlamayı düşünmekte ve kullandığımız yazılımları kopyalama ve değiştirme hakkının sadece kendilerine ait olmasını istemektedirler [1].

Kitap, dergi, ses kasetleri ve video görüntülerindeki telif haklarının yanı sıra patentler, ticari markalar, coğrafi işaretler ve endüstriyel tasarımlar entelektüel mülkiyet hakları çerçevesinde değerlendirilmektedir. “Entelektüel mülkiyet hakları" elektronik bilgi yönetimindeki en kapsamlı ve zor konulardan biridir. Son yıllarda giderek yaygın olarak kullanılan elektronik dergiler, web sayfaları, elektronik tartışma listeleri gibi elektronik bilgi kaynaklarının telif hakkı çerçevesinde değerlendirilmesi konuyu daha da zorlaştırmaktadır. Çünkü telif haklarıyla ilgili paydaş sayısı artmaktadır. Kullanıcılar (okuyucu, izleyici, dinleyici, vd.), yazarlar (yazar, müzisyen, yapımcı, yazılım geliştirici, vs.), telif hakkı yasalarının uygulanmasından sorumlu idari ve adli makamlar, hakların toplanmasından sorumlu kuruluşlar, politika belirleyen ulusal ve uluslararası kuruluşlar bu paydaşlardan bazılarıdır [2].

Bilgisayar teknolojilerinde telif hakkı olayı özgür yazılım kavramı ile bir boyut kazandırmıştır. Richard M. Stallman, 1970'li yıllarda MIT (Massachusetts Institute of Technology)'nin Yapay Zeka laboratuvarlarında serbest yazılımı bir yaşam şekli olarak benimsemiş bir grupla beraber 1980'li yılların başına kadar yazılım geliştirici olarak çalışmıştır. 1984 yılında tamamen özgür yazılımların meydana getirdiği bir işletim sistemi ve işletim sisteminin araçlarının geliştirilmesi çalışması böylece başlamış ve çalışmanın adına GNU verilmiştir. GNU'nun açılımı, ”GNU is Not Unix” tir. Yani GNU, “GNU, Unix değildir” anlamına gelmekte olan özyinelemeli bir kelimedir [3].
Yazılan özgür yazılımların bir şemsiye altında toplanması için 1985 yılında yine Stallman tarafından FSF (Free Software Foundation) kurulmuş ve GNU yazılımları korumak üzere GPL (General Public Licence) adı verilen yazılım lisansı ortaya çıkmıştır. GPL lisansı ile lisanslanan özgür yazılımların amaçları özgürlüklerini korumayı amaçlamaktadır.

Özgür yazılım” özgürlükleri korumaya yönelik bir akımın adıdır. İngilizce’deki “free” sözcüğünün çift anlamlı olmasından dolayı bazı yanlış anlamalar olmaktadır. Özgür yazılım ücretsiz (bedava) olmak zorunda değildir[4]. Özgür yazılımlar genelde ücretsiz ya da çok düşük ücretlidir ama kaynak kodları açık ve ücretsiz olarak dağıtılmaktadır.

Özgür yazılım yani ”Free software”, bir fikir özgürlüğüdür, yazılımın bedava olması değildir. Kavramı anlamak için özgürlük ve özgür konuşma üzerinde düşünülmelidir. Özgür yazılım, kullanıcıların serbestçe yazılımı kullanma, serbestçe yazılımı kopyalama, serbestçe yazılımı dağıtma, serbestçe yazılım üzerinde çalışma, serbestçe değişim ve serbestçe yazılımı geliştirmeleri ile ilgili bir konudur.

Değişimi gerçekleştirme özgürlüğü ve gelişmiş sürümlerin dağıtımı (herkese yayılması) için mutlaka programın kaynak koduna girilebilmelidir. Bundan dolayı, kaynak kod’a girebilmek için özgür yazılım ortamına ihtiyaç vardır [5].

Özgür yazılımın temelinde kullanıcının bir yazılımı çalıştırma, kopyalama, dağıtma, inceleme, değiştirme ve geliştirme özgürlükleri yatar. Daha kesin ve açık bir ifadeyle, kullanıcılara su haklar tanınmıştır:

  • Her türlü amaç için programı çalıştırma özgürlüğü,

  • Programın nasıl çalıştığını inceleme ve kendi gereksinimleri doğrultusunda değiştirme özgürlüğü,

  • Program kaynak koduna erişim bunun için bir ön şarttır,

  • Yeniden dağıtma ve toplumla paylaşma özgürlüğü,

  • Programı geliştirme ve gelişmiş haliyle topluma dağıtma özgürlüğü,

Böylece yazılım bütün toplum yararına geliştirilmiş olur. Program kaynak koduna erişim bunun için de bir ön şarttır. [4]

Bir program, bütün kullanıcıları bu hakların tümüne sahip oldukları zaman özgür bir yazılım olur. Yani, kopyalama, değiştirme, aynen ya da değiştirerek parayla satma, herkese ve her yerde dağıtma, ve bedava verme özgürlüklerine sahip olmalısınız. Bu özgürlüklere sahip olmak, kimseden izin almamayı ve izin için hiçbir bedel ödememeyi de içerir.

Ayrıca, programda her türlü değişikliği yapmaya, ve bu haliyle işinizde veya eğlence için kullanmaya da hakkınız vardır. Hatta bu değişikliklerin varlığını kimseye bildirmek zorunda da değilsiniz. Değişiklikleri yayınlamanız veya dağıtmanız halinde de hiç kimseye bilgi vermeniz gerekmemektedir[4].

"Açık Kaynak" yazılımı yaygın olarak işbirliği kültürünü ortaya koymaktadır ki bu durum bilgisayar biliminin ilk günlerinden beri varolan bir durumdur [6]. Açık kodlu yazılımlar bilginini paylaşarak büyümesini hızlandırmış ve sanal ortamda işbirliği yapılmasını sağlamaktadır. Bu işbirliğini günümüzün büyük şirketleri de desteklemeye başlamışlar hatta bir çok ülke açık kaynak kodlu yazılımın gelişimine katkıda bulunmaktadır.

Peru, İsrail, İspanya ve Almanya kapalı kaynağın ve özel lisanslı (proprietary) yazılımların mali açıdan karşılanamaz ve özellikle güvenlik söz konusu olduğunda kabul edilemez olduğuna karar veren ülkelerden sadece birkaçıdır. Bu nedenle bu ülkelerde açık kaynaklı sistemlere geçmek için büyük adımlar atılmaktadır [7].

Türkiye için açık kaynak kodlu yazılımın daha gerekli ve yararlı olacağı apaçık ortadadır. Kapalı kodlu yazılımla her zaman başkalarına bağımlı kalınmaktadır. Bu tip yazılım satın alanlar, bir gün basit bir ekleme yapmak istediklerinde, yazılımı aldığı firma veya yazanı bulamama, destek alamama sorunları ile karşı karşıya kalmaktadır. Firma yeni sürüm diye kullanıcıya yeniden yazılım satmak istemektedir. Serbest yazılımı desteklemek, açık kodlu işletim sistemlerin kullanımını yaygınlaştırmak ve bilinç oluşturmak, Türkiye’nin ekonomik gelişimine katkıda bulunacak ve işletim sistemi alanında dışa bağımlılığa engel olacaktır [8].
E-ÖĞRENMEDE AÇIK KAYNAKLI YAZILIMIN KULLANILMASI
E-öğrenmenin geleneksel öğrenme ortamlarına en büyük dezavantajı olan maliyet, açık kodlu yazılımlar sayesinde büyük ölçüde ortadan kalkacaktır. E-öğrenme ortamlarında kullanılan yüksek fiyatlı yazılımlar yerine aynı işlevleri gören GLP lisanslı yazılımların kullanılması ile mümkün olacaktır

E-öğrenmenin hızla gelişimi için açık kaynak kod kullanımının yaygınlaşması eğitsel kalitenin ve öğretim araçlarının gelişimini sağlayacaktır. Bilginin anlaşılmasını ve yayılmasını sağlamak, bilgiye kolay erişim, öğrenmeyi kolaylaştıracak araçların hazırlanması topluma büyük katkılar sağlar. E-öğrenmede açık kodlu yazımların kullanılması ile bu amaçlara ulaşmak kolaylaşacaktır. Açık kodlu yazılımlar yapıcı öğrenmenin etkin olduğu, öğrenci kontrolünde bir öğrenmenin sağlandığı eğitim ortamlarının, eğitimciler tarafından özgürce ve maddi sıkıntıya düşmeden hazırlanmasına olanak tanımaktadır. [9]
Açık kaynak kodlu yazılımlar genellikle eğitim çevrelerince yaygın olarak kullanılarak, desteklenmektedir. Açık kaynak kodlu yazılımlar ile hazırlanan en popüler platform farklı teknolojilerin birleşimi olan LAMP’dır [9].  LAMP ismi Linux, Apache, MySQL and Perl/PHP/Python sözcüklerinin baş harfleri verilerek oluşturulmuştur.1 LAMP o kadar hızla yayılmaktadır ki tüm sektörde  LAMP web sunumu sağlayıcılığı işi yaygınlaşmıştır. Yıllık 40$ web sayfası sunma ücreti ödeyerek, 250Mb alan ile, MySQL veritabanı, PHP, Perl, Python dillerini içeren tümleşik sağlayıcı çözümlerinden yararlanma imkanı vardır2.
Açık kodlu yazılımlarda yazılım bileşenlerinin mutlaka basit kurulumu olmalı, yazılım bileşenleri mutlaka birçok kişi tarafından onaylanmış ve büyük topluluklar tarafından desteklenmiş olmalı, yazılım bileşenleri Windows ve Linux sistemlerinde çalışabilmeli, programlanarak geliştirilebilmeli, geliştirme araçları hızlı prototip oluşturmaya ve tekrar kurmaya olanak sağlamalı, portal yönetimi/içerik yönetimi/iş akışı kontrolü mutlaka tarayıcı tabanlı olmalı ve bütün programcılara portal içeriği oluşturma ve bakımını dağıtabilme olanağı sağlanmalıdır.
E-ÖĞRENMEDE DERS SUNUM AŞAMALARI
E-öğrenmede içerik üretim sürecinde, öğrenciye içeriğin sunulmasını sağlayan öğretim yönetim sisteminde ve içeriğin sunulmasını sağlayan sistemin oluşturulmasında açık kodlu yazılımlar kullanılabilir.
İçerik Üretiminde Açık Kodlu Yazılımların Kullanımı
Öğretim tasarımının yapılması sırasında, tasarım ve geliştirilmesinde görev alan konu uzmanı, öğretim tasarımcısı, eğitim teknoloğu, yazılımcı ve grafik tasarımcılar tarafından özgür yazılımlar kullanılabilir. Özellikle ofis programlarının, grafik oluşturma ve düzenleme programları ile içeriğin programlanarak sunulmasını sağlayan programlar açık kodlu yazılımlar olarak temin edilebilir. Bu programların en sık kullanılanlarına göz atıldığında, en başta OpenOffice gelmektedir.3 KDE Office, GNU Office diğer ofis programlarıdır.4 Grafik tasarım için Tacmi Pixia, jEdit kullanılabilir.

O
penOffice programı Microsoft Office programıyla aynı işlevleri yerine getirmektedir. Hatta Microsoft Office dosyalarını açabilmektedir. Yalnızca makro'lar desteklenmemekte, kendisine ait bir makro sistemini kullanmaktadır. OpenOffice yazılımı tüm açık standartları destekliyor, bilgilerini XML olarak saklayabiliyor. Daha sonra bu bilgiler kullanabiliyor. Formüller için ayrı bir program geliştirilmiştir. Oluşturulan bir formül MathML olarak kaydedebilir. Böylece bu program ile hazırlanan formüller Web de yayınlanabilir. Açık kaynak kod uygulaması büyük şirketler tarafından da desteklenmektedir. Bunun sebebi alanında tekel olmuş bir büyük şirkete daha fazla bağımlı olmamak olabilir. Böylece Windows'a alternatif olarak Linux, Microsoft Office'e alternatif olarak OpenOffice, Internet Explorer’a alternatif olarak Mozilla önerilmektedir. [11].

Grafik tasarım için Tacmi Pixia kullanılabilir (Şekil 1.)5

Şekil 1.Tacmi Pixia programının arayüz görüntüsü

Blender yazılımı yüksek kaliteli animasyon üretimi sağlayabilen bir yazılımdır. İspatlanmış kalitesiyle çok yönlü bir tasarım aracıdır. 3 boyutlu modelleme konusunda oldukça başarılıdır. Blender, TV reklamlarında, teknik görselleştirme ya da profesyonel grafikleri, bazı dönüştürmelerde ya da arayüz tasarımında kullanılabilir. Karmaşık ortamların yönetimi geliştirilmesi bu programla kolay hale getirilmiştir (Şekil 2.).6

Ş
ekil 2. Blender programının arayüzü

Flash for Linux, Macromedia Flash programına benzer SWF editörüdür. Linux işletim sistemlerinde kullanılır. Şekil 3.’de Flash for Linux programının arayüzü görüntülenmektedir.7




Şekil 3. Flash for Linux
Nesne tabalı yazılım geliştirme için ArgoUML (Instead of Rational Rose) programı kullanılabilir.8 Açık kodlu yazılımları edit etmek için jEdit programı kullanılabilir.9 Web sayfaları hazırlamak için phpMyAdmin ve Mozila’nın kendi içinde bulunan Composer kullanılabilir.10
İçerik Yayınlamada Açık Kodlu Yazılımların Kullanımı
E-öğrenmede veya harmanlanmış eğitimde öğrencilerin ders seçimi ve derse kaydolmasına, içeriklerin sunulmasına, ölçme ve değerlendirme yapılmasına, kullanıcı bilgilerinin izlenip raporlanmasına olanak sağlayan yönetim yazılımlarına ÖYS - Öğrenme Yönetim Sistemi denir. (LMS:Learning Management System ) [12].
E-öğrenme de günümüzde en yaygın kullanılan öğrenme yönetim sistemleri arasında WebCT, BlackBoard olduğu söylenebilir.11 Bunların dışında günümüzde hızla çoğalan açık kodlarına ulaşabileceğimiz ÖYS’ler bulunmaktadır. Bunların başında özgür yazılımlar kullanılarak hazırlanan ÖYS sistemleri arasında Moodle12, ATutor13, Bazaar14, Bodington15, Claroline16, CourseWork17, Eledge18 yer almaktadır.[13] Burada yazamadığımız başka birçok GNU lisanslı öğrenme yönetim sistemine internetten erişmek mümkündür.
Günümüzde ÖYS, en basit anlamıyla, eğitim yönetimini otomasyona geçiren bir yazılım olarak tanımlanabilir. Daha geniş bir anlatımla ÖYS’nin işlevleri şu şekilde listelenebilir;

  • e-Öğrenme içeriklerini kullanıcıya sunar,

  • Kayıt işlemlerini yürütür,

  • Kullanıcılar ve eğitmenler arasında iletişim ve etkileşimi sağlar,

  • Ölçme ve değerlendirme yapar,

  • Kullanıcı eğitim bilgilerini takip eder,

  • Raporlar.

Bir kurum için doğru ÖYS tanımı ise, kurumun gereksinimlerine yanıt verebilen Öğrenme Yönetim Sistemi olacaktır [12].
Bahsedilen Öğretim İçerik Yönetimi programları arasında en çok kullanılan Moodle yazılımının kısaca özelliklerine bahsedecek olursak ilk göze çarpan Türkçe dil desteğinin olmasıdır. Yazılım Apache web sunucusu üzerinde kullanılmaktadır.19 Moodle‘ın çalışabilmesi için PHP sunucu desteğine ihtiyaç duymaktadır.20 PHP betik dili için Jpg ve Png formatlarının desteği için GD Library21 desteği açık olmalıdır. Veritabanı sunucusu olarak MySQL22 veya PostgreSQL23 kullanılmaktadır.


Şekil 4. Moodle yazılımda bir ders görünümü
Moodle yazılımının temel özelliklerinden bahsedecek olursak;

  • Öğrenme iletişim araçları olarak tartışma formu, dosya alış verişi, e-posta, takvim ve not tahtası ve gerçek zamanlı sohbet imkanına sahiptir.

  • Verimlilik araçları olarak dersin takvim üzerinde ilerleme durumu görüntülenebiliyor. Programda öğrencilere yardım ve yönlendirme desteği öğrenciler görüşme ve tartışmalar içinde arama yapabilirler.

  • Öğrenci kullanım araçları olarak öğrencinin kendini değerlendirmesi için öğrenci kişisel sayfaları bulunmaktadır.

  • Yazılımın destek araçları olarak kimlik denetimi, kurs yetkileri düzenleme, sunucu hizmetleri ve kayıt entegrasyonu bulunmaktadır. Sistem kimlik denetimi için temel kullanıcı ismi ve şifresini kullanır. Yöneticiler için farklı grup rollerinden erişim olanakları vardır. Bunlar; yöneticiler, eğitmenler, öğrenciler ve konuklardır.

  • Eğitmenler, öğrencilerin kursta kullanılmak üzere sınırlandırılmış metin dosyalarını kaydedebilir veya öğrenciler kendi kayıtlarını yapabilir.

  • Eğitmenler özel tarihlere tartışmalar veya kurs etkinlikleri koyabilirler. Sistem eş zamanlı olarak kurs tarihlerini kurumsal takvime göre ayarlar.

  • Eğitmenler soruları çoktan seçmeli soru, çoktan yanıtlı soru, hesaplama, kısa cevaplı ve karşılaştırmalı soruları otomatik olarak oluşturabilirler. Soruların her bir cevabı ayrıntılı geri bildirim ve izlenimi içerir.

  • Eğitmenler kurs içeriğine erişen her öğrencinin IP adresi, tartışma formları, kurs değerlendirmeleri ve ödevleri raporlandırabilir ve bunu ne sıklıkta olacağı ayarlanabilir.

  • Yazılımda üç çeşit kurs kalıbı bulunmaktadır. Bunlar Haftalık düzenlenen etkinlikler, konularla düzenlenen etkinlikler ve sosyal içerikli tartışmaların yapıldığı kurs tipidir.


Yazılımı diğer öğretim içerik yönetim yazılımları ile karşılaştırdığımızda iletişim aracı olarak beyaz tahta ve video hizmetleri bulunmadığı, öğrencilerin grup çalışması ve takım oluşturma olanakları bulunmadığı görülmektedir. Bu olumsuz yönlerine rağmen yazılım, sahip olduğu özelliklerle iyi bir öğretim yönetim sistemi olduğu görülmektedir.
Altyapıda Açık Kodlu Yazılımların Kullanımı
PHP: PHP, ASP'ten %60 ile %300 arasında daha hızlı çalışan, Oracle, MySQL, Sybase, Informix gibi veritabanlarıyla bağlanabilirlik özellikleri olan bir web geliştirme aracıdır. Kendi dilini kullanarak etkileşimli web sayfaları kolayca PHP ve Apache ikilisiyle hazırlanabilir, daha fonksiyonel bir elektronik iş ortamı oluşturulabilir [14].

Apache: Güçlü, sağlam, yetenekli ve esnek bir http (web) sunucusudur. Açık kaynak kodlu bir yazılımdır, lisansı ücretsizdir. Yazılım firmaları, kurumlara verdikleri hizmetten (kurulum, teknik destek, vb) kazanç sağlarlar [15] .

Apache en yaygın olarak kullanılan webserver'dır. Webserver, internette herhangi bir http://www.isim.com adresine bağlandığımızda, bize bu domain ismi altında yer alan sayfaları gönderen bir programdır. Apache, CGI programlarını çalıştırma yeteneğine sahiptir [16].

MySQL: MySQL en popüler SQL veritabanıdır. MySQL verilere hızlı bir şekilde ulaşılmasına, ekleme ve silme gibi işlemlerin yapılmasına yardımcı olan bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir. MySQL;

  • Tüm verileri tek bir ambara yığmak yerine farklı tablolarda ve veritabanlarında düzenli bir biçimde saklar.

  • SQL adı verilen, veritabanlarına erişmek için kullanılan en yaygın ve standart dil ile işlemler yapılır.

  • Çifte lisanslı bir yazılımdır. Hem Genel Kamu Lisansı'na (GPL) sahip özgür bir yazılım, hem de GPL'in kısıtladığı alanlarda kullanmak isteyenler için ticari lisansa sahiptir [17].

Mozilla: İnternet tarayıcısı olarak Mozilla kullanılabilir. Mozilla tüm standartları destekler. Mozilla'nın en güzel özelliği "Tab Bar" adı verilen bileşendir. Google'da bir arama yapıldığında yüzlerce sonuç gelmektedir. Internet Explorer’da bu sonuçlara erişmek için farenin sağ tuşuna tıklayarak yeni pencere açmak gerekiyor. Bu da görev çubuğunun IE ile dolmasına neden oluyor. Mozilla ile bu sorun ortadan kalkmıştır. Mozilla içinde birden çok web sayfası açılabilmektedir. Bir bilim-teknik sitesinde yaşanan en büyük sorun matematiksel sembollerin kullanımıdır. Mozilla MathML'yi plug-in olmadan desteklemektedir [11].

Çizelge 1’ deki tabloda belirtildiği gibi e-öğrenme sunumunun alt yapısında yüksek maliyetlerle alınan yazılımlar yerine aynı işlevleri yerine getiren açık kodlu yazılımlar tercih edilebilir.

Çizelge 1. Açık Kodlu Yazılımların Karşılaştırılması

Windows Yazılımları

Eşdeğer Açık Kod Yazılımlar

Windows XP - Sunucu

Linux

Windows XP- Desktop

Linux

MS-Office

Open Office

Antivirüs Yazılımı

(İhtiyaç yok)

IIS (Web) Sunucu

Apache

MS-SQL (Veritabanı) Sunucu

MySQL, PostgreSQL, Interbase,...

MS-Exchange (e-posta) Sunucu

Postfix, Exim, Sendmail, ...

Güvenlik Kalkanı (Firewall)

IP-tables

Net Çerçevesi

JBoss (J2EE geliştirme ortamı)

ASP

PHP

Visual Basic

Python

Delphi

Kylix


SONUÇ
Açık kaynak kodlu yazılımın hızla gelişmesi ve büyük firmaların desteği sayesinde daha güvenilir, daha ucuz ve kodları değiştirilebilir programlar ortaya çıkmaktadır. Eğitim sektörü de bu gelişimin içinde önemli bir yere sahiptir. E-öğrenme süreçlerinde maliyetleri düşürmek ve e-öğrenme ortamlarının yaygınlaşması için açık kaynak kodlu yazılımların kullanılması ve desteklenmesi kaçınılmazdır.

E-öğrenme projelerinin tasarımı, gerçekleştirilmesi ve uygulanması süreçlerinin her aşamasında ihtiyaç duyulan yazılımların her birisi için açık kaynak kodlu ya da ücretsiz olarak temin edebilme olanağı bulunmaktadır. Gelecekte program çeşitliliğinin artarak e-öğrenmenin yaygın hale gelmesi sağlanabilecektir.

KAYNAKLAR
1 – Stallman, Richard. http://www.ozguryazilim.org/?u=yaziliminsahibi - Hikaye kaynağı:

http://www.gnu.org/philosophy/why-free.html

2 – Tonta, Yaşar. Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/courses/fall2002/kut655/telif-2002.htm

3- Eren, Murat. http://acikkod.org/show_article.php?id=28&cat=7A., 2003-10-28
4 - http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.tr.html

5 – Alfonso, Fuggetta. Open Source Software An Evaluation, Elsevier

6 - P. Carmichael, L. Honour / International Journal of Educational Development 22

(2002) 47-53

7 - http://open.bilgi.edu.tr/workshop/index.php?lang=tr

8 – Falay, Emre. http://www.dusle.com/dosya/goster.php?idd=98&ids=27

9 - Disruptive Technology Disruptive Technologies For Educators, Students and Schools.

http://www.disruptivetechnology.net/blog/archives/000041.html

10 – Ogasawara, Todd. "Open Source Tools in Government Intranet Projects: Making

Something Out of Nothing", O'Reilly Open Source Convention, July 22-26, 2002

11 - http://www.godoro.com/Divisions/Ehil/Mecmua/Magazines/Columns/txt/html

/article_OpenSource.html

12 - http://www.tbv.org.tr/tbv.php?oOo=YaziOku&t_id=3&y_id=76 – 5 Ocak 2004

13 - http://www.edutools.info/course/productinfo/detail.jsp?id=173

14 - http://www.geleceklinux.com/belgeler/nenedir.php

15 - http://seminer.linux.org.tr/seminer-notlari/inettr-2001/apache/apache1.html

16 - http://linuxist.hypermart.net/trk/apache/apache_nedir.shtml

17 - http://seminer.linux.org.tr/seminer-notlari/mysql/mysql1.html




* Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi Bilgisayar Destekli Eğitim Birimi

1 Bakınız: http://www.onlamp.com

2 Bakınız: http://www.phpwebhosting.com, http://www.websahibi.com/webhosting.asp

3 Bakınız: www.openoffice.org

4 Bakınız: http://koffice.kde.org

5 Bakınız: http://www.tacmi.co.jp/pixia, http://www.ab.wakwak.com/~knight

6 Bakınız : http://www.blender.org

7 Bakınız . http://f4l.sf.net

8 Bakınız: http://argouml.tigris.org

9 Bakınız: http://www.jedit.org

10 Bakınız: http://www.phpmyadmin.net

11 Bakınız: www.webct.com, http://www.blackboard.com

12 Bakınız: www.moodle.com

13 Bakınız: http://www.atutor.ca

14 Bakınız: http://klaatu.pc.athabascau.ca/cgi-bin/b7/main.pl?rid=1

15 Bakınız: http://bodington.org/bodington/opensite

16 Bakınız: http://www.claroline.net

17 Bakınız: http://getcoursework.stanford.edu

18 Bakınız: http://eledge.sourceforge.net

19 Bakınız : www.apache.org

20 Bakınız : www.php.org

21 Bakınız : www.boutell.com/gd

22 Bakınız : www.mysql.com

23 Bakınız : www.postgresql.org




sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

E – ÖĞrenme süREÇlerinde açik kodlu yazilimlarin kullanilmasi iconMoodle Öğrenme Yönetim Sisteminde Bir Dersin Tasarımı ve Öğretimi: İngilizce Dersi Örneği

E – ÖĞrenme süREÇlerinde açik kodlu yazilimlarin kullanilmasi iconAÇIk öĞretim sistemi yaşam hedef ve beklentileriNİZİ karşiliyor mu?

E – ÖĞrenme süREÇlerinde açik kodlu yazilimlarin kullanilmasi iconG Sınav: Sermaye piyasası kurumlarında ve halka açık ortaklıklarda...


Ekonomi




© 2000-2018
kişileri
e.ogren-sen.com